Đây là hoạt động thiết thực nhằm nâng cao nhận thức pháp luật, tăng cường năng lực phòng ngừa, ứng phó với các nguy cơ mất an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số an toàn, hiệu quả trong toàn ngành giáo dục thành phố. Về dự và chỉ đạo hội nghị có ông Mai Tấn Linh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo; đại diện lãnh đạo Văn phòng, các phòng Sở và công chức, viên chức thuộc cơ quan Sở; cùng hơn 160 lãnh đạo và viên chức phụ trách công tác an ninh mạng hoặc công tác CNTT của các trường, trung tâm thuộc Sở.
Ông Mai Tấn Linh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị
Hội nghị đã nghe báo cáo những nội dung mới trong Luật An ninh mạng 2025 và các nghị định hướng dẫn thi thi hành; tầm quan trọng của dữ liệu cá nhân; phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm mạng trong giai đoạn hiện nay do Trung tá Trần Quang Huy, Phó Đội trưởng, Phòng An ninh mạng, Công an thành phố trình bày.
Trung tá Trần Quang Huy, Phó Đội trưởng, Phòng An ninh mạng, Công an thành phố báo cáo các chuyên đề
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, ông Mai Tấn Linh đã nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng trực tuyến ngày càng được ứng dụng sâu rộng trong công tác quản lý nhà nước, hoạt động chuyên môn và đời sống xã hội, không gian mạng đã trở thành môi trường quan trọng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng quản trị và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, cùng với những cơ hội và lợi ích thiết thực, quá trình chuyển đổi số cũng đặt ra nhiều thách thức về bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và phòng ngừa các hành vi vi phạm pháp luật trên môi trường số. Những nguy cơ như tấn công mạng, đánh cắp tài khoản, phát tán mã độc, lừa đảo trực tuyến, giả mạo hình ảnh và giọng nói bằng trí tuệ nhân tạo, khai thác trái phép dữ liệu cá nhân hay lan truyền thông tin sai sự thật có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của cơ quan quản lý giáo dục, các cơ sở giáo dục, đội ngũ nhà giáo, học sinh và phụ huynh. Chính vì vậy, việc tổ chức triển khai Luật An ninh mạng – Luật bảo vệ dữ liệu cá nhân và các nghị định hướng dẫn thi hành, không đơn thuần là nhiệm vụ phổ biến văn bản pháp luật, mà còn là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao năng lực quản trị, củng cố kỷ luật, kỷ cương trong môi trường số và bảo đảm sự phát triển an toàn, bền vững của ngành giáo dục thành phố. Trong đó đề nghị các đơn vị xây dựng kế hoạch triển khai, chú trọng các nội dung sau:
Chuyển đổi số giáo dục phải gắn liền với bảo đảm an ninh mạng
Trong bối cảnh tiến trình chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ, việc ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số đã và đang tạo ra những chuyển biến quan trọng trong hoạt động quản lý, giảng dạy và học tập. Chuyển đổi số không chỉ là giải pháp đổi mới phương thức quản lý, nâng cao chất lượng giáo dục mà còn là động lực quan trọng để xây dựng nền giáo dục hiện đại, linh hoạt, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Việc triển khai các hệ thống quản lý giáo dục, cơ sở dữ liệu ngành, phần mềm quản lý trường học, học bạ điện tử, nền tảng dạy học trực tuyến và các công cụ hỗ trợ bằng trí tuệ nhân tạo đã mở ra nhiều cơ hội nâng cao hiệu quả hoạt động giáo dục.
Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích thiết thực, môi trường số cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ như tấn công mạng, đánh cắp tài khoản, lộ lọt dữ liệu cá nhân, lừa đảo trực tuyến, phát tán thông tin sai sự thật và giả mạo hình ảnh, giọng nói bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo.
Đặc biệt, trong lĩnh vực giáo dục, các cơ sở giáo dục thường xuyên thu thập, quản lý và xử lý khối lượng lớn thông tin liên quan đến học sinh, phụ huynh, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên. Vì vậy, việc bảo đảm an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ là yêu cầu về kỹ thuật, công nghệ mà còn là trách nhiệm pháp lý, trách nhiệm nghề nghiệp và yêu cầu đạo đức trong hoạt động giáo dục.
Nâng cao nhận thức, trách nhiệm trong thực thi pháp luật về an ninh mạng
Công tác bảo đảm an ninh mạng phải trở thành nhiệm vụ thường xuyên của mỗi đơn vị, gắn trực tiếp với trách nhiệm của người đứng đầu; không xem đây chỉ là nhiệm vụ riêng của bộ phận công nghệ thông tin hoặc công việc được thực hiện khi xảy ra sự cố.
Đặc biệt, các đơn vị cần chuyển mạnh từ tư duy xử lý sự cố sang chủ động quản trị rủi ro, nhận diện sớm các nguy cơ, xây dựng phương án phòng ngừa và nâng cao khả năng ứng phó trước những tình huống phát sinh trên không gian mạng.
Bảo vệ dữ liệu cá nhân của học sinh là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng
Một trong những nội dung được quan tâm là yêu cầu tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân, nhất là thông tin liên quan đến trẻ em và học sinh. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, các cơ sở giáo dục quản lý nhiều loại dữ liệu như hồ sơ học sinh, kết quả học tập, thông tin định danh, hình ảnh, thông tin liên hệ của phụ huynh và các dữ liệu phục vụ hoạt động quản lý, giáo dục.
Nếu không được quản lý chặt chẽ, việc thu thập, lưu trữ, chia sẻ và khai thác những thông tin này có thể dẫn đến nguy cơ lộ lọt dữ liệu, xâm phạm quyền riêng tư, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người học.
Việc sử dụng dữ liệu phải bảo đảm đúng mục đích, đúng thẩm quyền và phù hợp với yêu cầu thực hiện nhiệm vụ. Các cơ sở giáo dục không được tùy tiện công khai hồ sơ, danh sách, hình ảnh, thông tin định danh hoặc những dữ liệu thuộc phạm vi cần bảo vệ.
Đồng thời, cần nâng cao ý thức trách nhiệm của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trong việc sử dụng tài khoản, thư điện tử, các nền tảng trực tuyến và thiết bị công nghệ; không cung cấp mật khẩu, mã xác thực hoặc chia sẻ dữ liệu khi chưa kiểm chứng tính xác thực và thẩm quyền của bên yêu cầu. Bảo vệ dữ liệu cá nhân của học sinh không chỉ là tuân thủ quy định pháp luật mà còn là bảo vệ sự an toàn, quyền riêng tư và niềm tin của phụ huynh, học sinh đối với nhà trường.
Xây dựng môi trường giáo dục số an toàn, lành mạnh và nhân văn
Bên cạnh nhiệm vụ bảo vệ hạ tầng công nghệ và hệ thống thông tin, xác định việc bảo vệ học sinh trước những nguy cơ trên không gian mạng là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Trong thời đại số, học sinh ngày càng có nhiều cơ hội tiếp cận tri thức, tương tác và học tập thông qua Internet, mạng xã hội và các ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, các em cũng có thể đối mặt với những nguy cơ như thông tin độc hại, tin giả, lừa đảo, bắt nạt trực tuyến, xâm phạm quyền riêng tư và những hành vi thiếu chuẩn mực trên môi trường mạng.
Các cơ sở giáo dục cần tăng cường giáo dục kỹ năng số, kỹ năng nhận diện thông tin sai lệch, phòng tránh lừa đảo trực tuyến, bảo vệ thông tin cá nhân và xây dựng văn hóa ứng xử có trách nhiệm trên không gian mạng. Nội dung giáo dục cần được triển khai phù hợp với đặc điểm tâm lý, lứa tuổi học sinh; lồng ghép trong hoạt động dạy học, sinh hoạt lớp, công tác chủ nhiệm, hoạt động trải nghiệm, tư vấn học đường và các chương trình phối hợp giữa nhà trường với gia đình. Đội ngũ giáo viên cần phát huy vai trò hướng dẫn, đồng hành cùng học sinh trong quá trình tiếp cận và sử dụng công nghệ, nhất là các nền tảng mạng xã hội và công cụ trí tuệ nhân tạo; giúp học sinh hình thành ý thức tôn trọng quyền riêng tư, sử dụng thông tin có chọn lọc, kiểm chứng nội dung trước khi chia sẻ và chủ động bảo vệ bản thân trên môi trường số.
Đối với các hành vi bắt nạt trực tuyến, giả mạo, lừa đảo hoặc những nguy cơ xâm hại học sinh, nhà trường cần kịp thời phát hiện, tiếp nhận thông tin, hỗ trợ người học và phối hợp với các cơ quan, tổ chức có liên quan để xử lý phù hợp. Xây dựng môi trường giáo dục số an toàn không chỉ là bảo vệ học sinh trước những nguy cơ từ công nghệ mà còn là giáo dục các em trở thành những công dân số có tri thức, trách nhiệm, nhân văn và khả năng thích ứng với xã hội hiện đại.
Phát huy trách nhiệm người đứng đầu, đưa quy định pháp luật vào thực tiễn
Để công tác triển khai thi hành Luật An ninh mạng, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và các nghị định hướng dẫn thi hành đạt hiệu quả thực chất, cần nâng cao nhận thức, xác định rõ vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác bảo đảm an ninh mạng; đưa nhiệm vụ bảo vệ hệ thống thông tin, dữ liệu cá nhân vào hoạt động quản lý, điều hành thường xuyên của đơn vị. Cùng với đó, các đơn vị phải rà soát, hoàn thiện quy trình quản lý và sử dụng hệ thống thông tin; tăng cường kiểm soát tài khoản, phân quyền truy cập, bảo vệ dữ liệu và chủ động xây dựng phương án ứng phó sự cố.
Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật phải được triển khai thường xuyên, phù hợp với từng nhóm đối tượng, nhất là cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh và phụ huynh. Đồng thời, tăng cường phối hợp với các cơ quan chuyên môn, lực lượng chức năng trong công tác phòng ngừa, phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng; tổ chức kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả thực hiện trên cơ sở mức độ tuân thủ và hiệu quả thực tế, tránh hình thức.
Xây dựng môi trường giáo dục số an toàn, hiện đại và bền vững
Mỗi nhà giáo phải là một tuyên truyền viên tích cực về văn hóa và kỹ năng số; mỗi cơ sở giáo dục phải là một môi trường an toàn, tin cậy để học sinh học tập, sáng tạo và phát triển toàn diện.
Từ nhận thức đến hành động, từ trách nhiệm cá nhân đến sự phối hợp đồng bộ trong toàn ngành, việc tăng cường bảo đảm an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân sẽ góp phần tạo nền tảng vững chắc để ngành Giáo dục và Đào tạo thành phố Đà Nẵng đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng giáo dục, hướng đến xây dựng nền giáo dục hiện đại, an toàn, nhân văn và phát triển bền vững./.